Перейти к главному меню навигации Перейти к основному контенту Перейти к нижнему колонтитулу сайта

QONNING QUYILISHI NATIJASIDA KELIB CHIQADIGAN PATOLOGIK HOLATLAR

Организация
Alfraganus University image/svg+xml

Аннотация

USHBU MAQOLADA QON QUYILISHI (GEMOTRANSFUZIYA) JARAYONIDA KUZATILADIGAN ASOSIY PATOLOGIK HOLATLAR, ULARNING BIOKIMYOVIY, IMMUNOLOGIK VA FIZIOLOGIK SABABLARI TAHLIL QILINADI. QON QUYILISHI NOTO‘G‘RI BAJARILGANDA GEMOLITIK SHOK, ALLERGIK REAKSIYALAR, INFEKSION ASORATLAR, GVHD SINDROMI, ELEKTROLIT MUVOZANATI BUZILISHI KABI OG‘IR HOLATLAR RIVOJLANISHI MUMKINLIGI ILMIY ASOSDA YORITILGAN. MAQOLADA DONOR VA QABUL QILUVCHI O‘RTASIDAGI AB0 VA RH TIZIMLARI BO‘YICHA MOSLIKNING AHAMIYATI, QON KOMPONENTLARINING SAQLANISH JARAYONIDA SODIR BO‘LADIGAN BIOKIMYOVIY O‘ZGARISHLAR (ATP, 2,3-DPG, ELEKTROLITLAR, PH) VA ULARNING KLINIK OQIBATLARI TAHLIL QILINGAN. SHUNINGDEK, TRANSFUZION XAVFSIZLIKNI TA’MINLASHDA ZAMONAVIY BIOKIMYOVIY MONITORING VA KOMPONENTLI QON QUYISH USULLARINING AHAMIYATI KO‘RSATIB O‘TILGAN. Аннотация: В статье рассмотрены основные патологические состояния, возникающие в результате переливания крови (гемотрансфузии), их биохимические, иммунологические и физиологические механизмы. Показано, что при нарушении правил гемотрансфузии могут развиваться тяжелые осложнения — гемолитический шок, аллергические реакции, инфекционные осложнения, синдром «трансплантат против хозяина» (ГВХР), электролитный дисбаланс. Особое внимание уделено значению совместимости по системам AB0 и Rh, а также биохимическим изменениям, происходящим при хранении крови (снижение уровня АТФ, 2,3-ДФГ, изменение pH и электролитов). Отмечено, что внедрение компонентной гемотрансфузии, биохимического мониторинга и компьютерных систем совместимости является ключевым фактором обеспечения безопасности переливания крови. ANNOTATION: This article analyzes the main pathological conditions that may occur during blood transfusion (hemotransfusion), focusing on their biochemical, immunological, and physiological mechanisms. Improperly performed transfusions can lead to severe complications such as hemolytic shock, allergic reactions, infectious diseases, graft-versus-host disease (GVHD), and electrolyte imbalance. The paper highlights the importance of AB0 and Rh compatibility between donor and recipient, as well as the biochemical alterations in stored blood, including decreased ATP and 2,3-DPG levels, and changes in pH and electrolytes. The study emphasizes that modern biochemical monitoring, component-based transfusion, and computerized compatibility systems play a vital role in ensuring transfusion safety and preventing metabolic complications.

Библиографические ссылки

  1. World Health Organization (WHO). Blood Safety and Availability Report. Geneva: WHO Press, 2023
  2. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Qon xizmatini takomillashtirish to‘g‘risida qaror. Toshkent, 2021
  3. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. Elsevier, 2020
  4. Murray R.K., Granner D.K., Mayes P.A., Rodwell V.W. Harper’s Illustrated Biochemistry, 32nd edition. McGraw-Hill Education, 2021
  5. Qayumov A., Xudoyberdiyev F. Tibbiy biokimyo asoslari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2022
  6. Transfusion Medicine Reviews. Adverse Reactions to Blood Transfusion. Elsevier, 2022
  7. Ismatullayeva D., Nazarov B. “Gemotransfuziya natijasida kuzatiladigan biokimyoviy o‘zgarishlar va ularning klinik ahamiyati.” Tibbiyot va Biokimyo Jurnali, 2023, №2, 45–53-betlar
  8. Karimova M.Sh., Rahmonov I. “Qon komponentlarini saqlash davomida sodir bo‘ladigan metabolik o‘zgarishlar.” O‘zbekiston Tibbiyoti Axborotnomasi, 2024, №1, 28–34-betlar
  9. To‘xtayev A.A., Shukurov D. “Qon quyishdan keyingi gemolitik reaksiyalarni erta aniqlashning biokimyoviy usullari.” Biomeditsina va Amaliy Tadqiqotlar Jurnali, 2023, №4, 60–68-betlar
  10. Sayfullayeva N.N., Ahmedov Z.R. “Transfuzion xavfsizlik va donor plazmasining biokimyoviy nazorati.” Tibbiyotda Innovatsiyalar, 2024, №3, 77–84-betlar
  11. O‘zbekiston Respublikasi Qon Xizmati Agentligi. Yillik tahliliy hisobot: donor qonining biokimyoviy va infeksion xavfsizligi ko‘rsatkichlari. Toshkent, 2024

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.