Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

HUDUDLARNING BARQAROR RIVOJLANISHINI BAHOLASHDA EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH USULLARI

Affiliation
Surxondaryo viloyati pedagogik mahorat markazi direktor oʻrinbosari iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori

Abstract

Maqolada hududlarning barqaror rivojlanishini baholashda qoʻllaniladigan ekonometrik modellashtirish usullari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda panel regressiya, dinamik GMM, panel ARDL va fazoviy ekonometrik modellar imkoniyatlari hududiy iqtisodiy koʻrsatkichlar asosida baholangan. Statistik usullar yordamida iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik indikatorlarning oʻzaro bogʻliqligi aniqlangan. Tahlil natijalarida fazoviy modellar hududlararo taʼsirlarni, dinamik modellar esa iqtisodiy koʻrsatkichlarning inertsial xususiyatlarini samarali ifodalagani qayd etilgan. Integral indekslarni shakllantirishda entropiya ogʻirligi va TOPSIS usullarining amaliy ahamiyati asoslangan. Tadqiqot hududiy monitoring tizimini takomillashtirish hamda iqtisodiy qarorlarni dalillarga asoslangan holda ishlab chiqish uchun metodologik tavsiyalar bergan.

References

  1. Lazareva E. Socio-ecological-economic evaluation of sustainability in managing regional development based on econometric modeling. ResearchGate, 2020. URL: https://www.researchgate.net/publication/349000413_Socio- ecological- economic_evaluation_of_sustainability_in_managing_regional_development_base d_on_econometric_modeling
  2. Emtseva E. D., Krasova E. V. The Econometric Model of the Social and Economic Regional Development Impact on Demographic Processes. Atlantis Press, 2019. URL: https://www.atlantis-press.com/proceedings/iscfec- 19/125906333
  3. Sachs J. D., Lafortune G., Fuller G. Sustainable Development Report 2025: Methodology. SDG Index Dashboards, 2025. URL: https://dashboards.sdgindex.org/chapters/methodology/
  4. Reyhanloo T., Stankovicova I. An Empirical View on the Determinants of Sustainable Economic Development. SHS Web of Conferences, 2021. URL: https://www.shs- conferences.org/articles/shsconf/pdf/2021/02/shsconf_ies2020_01008.pdf
  5. Aivaz K.-A., Florea I.-O., Munteanu I. Assessing Regional Economic Performance in Romania Through Panel ARDL and Panel Quantile Regression Models. Sustainability, MDPI, 2024, vol. 16, no. 21, art. 9287. URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/16/21/9287
  6. Sustainable Development in the Regional Economic Security System: Assessment Methodology and Management Tools. Sustainability, MDPI, 2026, vol. 18, no. 5, art. 2577. URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/18/5/2577
  7. UNECE. Achieving the Sustainable Development Goals in the UNECE Region: Regional Report 2022. United Nations Economic Commission for Europe, 2022. URL: https://w3.unece.org/sdg2022/introduction.html
  8. Osiyo taraqqiyot banki: 2025-yilda Oʻzbekiston YAIM 6,6 foizga oʻsishini prognoz qilmoqda. Gazeta.uz, 2025-yil 9-aprel. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/04/09/adb/
  9. Yalpi ichki mahsulot shakllanishida eng katta ulushni qaysi hududlar qoʻshmoqda? Anhor.uz, 2025-yil 28-may. URL: https://anhor.uz/uzl/news/yalpi- ichki-mahsulot-shakllanishida-eng-katta-ulushni-qaysi-hududlar-qo-shmoqda/
  10. The World Bank. Uzbekistan Overview. World Bank Group, 2025. URL: https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/overview

Downloads

Download data is not yet available.