Tel: +998903350930
Search

Jild 3 Nomeri 1 (2026)
ARAB TILINI O‘RGANISHNING DOLZARB MASALALARI: MUAMMOLAR, VAZIFALAR VA YECHIMLAR” MAVZUSIDAGI RESPUBLIKA TALABALAR ILMIY-AMALIY ANJUMANI MATERIALLARI

Articles

IX-XII ASRLAR MARKAZIY OSIYO RENESSANSIDA ARAB TILINING ILMIY MULOQOT TILI SIFATIDAGI O‘RNI

DOI 10.63294/afucon/vol3iss1/618 Google Scholar Google Scholar Betlar 561-565

Nashr qilingan 2026-03-03

Mualliflar
Saydiqaxxorova Kamola Bahtiyorovna a , Rahimjanov Masrur Nugmanovich b
Affiliations
a Alfraganus Universiteti image/svg+xml
b Alfraganus Universiteti image/svg+xml
PDF

Annotatsiya

Ushbu maqola IX-XII asrlarda yuz bergan "Sharq Uyg‘onish davri" (Sharq Renessansi) fenomenida arab tilining funksional vazifasini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda nima sababdan Muhammad al-Xorazmiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy va Ibn Sino kabi etnik jihatdan arab bo‘lmagan Markaziy Osiyo mutafakkirlari o‘zlarining fundamental ilmiy asarlarini aynan arab tilida yozganliklari tarixiy va lingvistik faktlar asosida tahlil qilinadi. Arab tilining o‘rta asrlardagi "Lingua Franca" (xalqaro muloqot tili) sifatidagi maqomi, uning terminologik boyligi va "Bayt al-hikma" (Donishmandlar uyi) faoliyatining mintaqa ilm-faniga ta’siri yoritib beriladi. Maqola arab tilining nafaqat diniy, balki ilm-fan va falsafa tili sifatida shakllanishida aynan ajam (noarab) olimlarining xizmati katta ekanligini asoslaydi.

References

  1. Xayrullayev M.M. Uyg‘onish davri va Sharq mutafakkiri. – Toshkent: O‘zbekiston, 1971. (Klassik manba)
  2. Starr, S. Frederick. Lost Enlightenment: Central Asia’s Golden Age from the Arab Conquest to Tamerlane. – Princeton University Press, 2013. (O‘zbek tilidagi tarjimasi: "Yo‘qotilgan ma’rifat»)
  3. Beruniy, Abu Rayhon. Tanlangan asarlar. I jild. – Toshkent: Fan, 1968
  4. Sironiddinov Sh. O‘zbekistonda arabshunoslik tarixi. – Toshkent, 2011
  5. Gutas, Dimitri. Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement in Baghdad. – London: Routledge, 1998. (Tarjima harakati va Markaziy Osiyoliklar roli haqida)
  6. Raxmonov, A. (2025). MUTARRIZIYNING “RISALATUN FIN-NAHV” ASARIDA TIL O‘QITISH USULLARI. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 5(20), 126-130
  7. Рахмонов, А. К. (2025). АБУЛФАТҲ БУРҲОНИДДИН НОСИР МУТАРРИЗИЙ–ЎРТА АСР ШАРҚ ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ ЁРҚИН НАМОЁНДАСИ. Oriental Journal of Philology, 5(3), 549-560
  8. MUTARRIZIYNING “RISOLATUN FIN NAHV” ASARI MO‘JAZ GRAMMATIK MANBA. (2025). Barqaror Taraqqiyot Va Rivojlanish Tamoyillari, 3(4), 85- 88. https://uzresearchers.com/index.php/BTRT/article/view/2528
  9. NOSIR AL-MUTARRIZIY MEROSIDA TARJIMA NAZARIYASI VA DIDAKTIKASI: “RISALATUN FIN-NAHV” ASARI VA ZAMONAVIY TARJIMA TA’LIMI INTEGRATSIYASI. (2025). SCIENCE TIME, 3(5), 150- 155. https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4640
  10. Prakashan, A. Central Asia: Literary Cultural Scenario and Hindi
  11. Жўраева, М. (2022). «Ал-фавоиду-з-зиёиййа» ва «Кофия» асарларида феъл туркумининг ёритилиш принциплари. Востоковедение, 14(2), 58-65
  12. Toshmatova, S. (2025). Talabalarda kooperativ ta’lim asosida motivatsiyani rivojlantirish usullari. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali.– 2025, 3(11)
  13. Shoxista, M. (2023). Mahmudova Sh. A. Ijodkor va ijodiy biografiya. Alfraganus, (4 (4)), 47-51
  14. Хамракулова, Ш. А. (2026). КОНЦЕПТ «ЯЗЫКОВАЯ ЛИЧНОСТЬ» КАК МЕЖДИСЦИПЛИНАРНАЯ КАТЕГОРИЯ В СОВРЕМЕННОЙ НАУЧНОЙ ПАРАДИГМЕ. «Qazaqtaný», (30), 133-141
  15. Toshtemirovna, G. M. (2025). USING REAL-WORLD SCENARIOS TO TEACH INTERPERSONAL COMMUNICATION SKILLS IN ENGINEERING ENGLISH COURSES. TANQIDIY NAZAR, TAHLILIY TAFAKKUR VA INNOVATSION G ‘OYALAR, 1(6), 14-16
  16. Рахмонов, А. К. (2026). ЛЕКСИКОЛОГИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ И МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ПРИНЦИПЫ В НАУЧНОМ НАСЛЕДИИ АЛ- МУТАРРИЗИЯ. «Qazaqtaný», (29), 162-171
  17. Raxmonov, A. K. (2025). Mutarriziyning “Risolatun fin nahv” asari mo'jaz grammatik manba. Barqaror Taraqqiyot va Rivojlanish Tamoyillari, 3(4), 85–88
  18. Raxmonov, A. K. (2025). Nosir al-Mutarriziyning “Risalatun fin-nahw” asarida grammatik kategoriya talqini va uning o‘zbek tilshunosligidagi muqobillari. In Ilm-fan muammolari tadqiqotchilar talqinida (pp. 136–139). Alfraganus University
  19. Raxmonov, A. K. (2025). Nosir al-Mutarriziy merosida tarjima nazariyasi va didaktikasi: “Risalatun fin-nahv” asari va zamonaviy tarjima ta’limi integratsiyasi. Science Time Journal, 3(5), 150–155. https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4640
  20. MUZEYI, A. N. N. D. A., & MEROSI–MO‘TABAR MADANIY, M. A. N. B. A. (2024). ORIENTAL UNIVERSITETI O ‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI FANLAR AKADEMIYASI

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.