1925-1935 YILLARINDA KAZAKİSTAN DA SOVYET PROPAGANDA VE EĞİTİM ÇADIRLARI KIZIL YURTLAR
Affiliation
* Dr. Öğr. Üyesi, Karabük Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü e-posta
Annotatsiya
Çarlık Rusya’nın devrilmesi ve Bolşeviklerin iktidara gelmesiyle birlikte Orta Asya toplumları içerisinde yüzyıllardır süregelen geleneklerini değiştirmeden, bir bakıma izole bir şekilde yaşayan Kazak halkının toplumsal ve hukuki statüsünde köklü değişiklikler meydana geldi. Bolşevik hükümeti Kazakların göçebe ve yarı göçebe yaşam tarzı, bölgesel dağılımı, geleneksel toplum yapısı, çok uluslu bir nüfusun varlığı, okuryazarlık oranının düşüklüğü gibi konularda etkili bir ulusal politika uygulayabilmesi için pek çok faktörü göz önünde bulundurması gerekiyordu. Bu durum onları kültürel ve yaşam koşullarını değiştirmekten kadınların siyasal eğitimine kadar birçok alanı kapsayan kadın daireleri oluşturmak, sosyalist bir toplum inşa etme sürecine dahil edilmelerinden, Sovyet işçilerinin yeni kadrolarının oluşturulmasına kadar; annelere ve çocuklara yönelik pratik yardımlardan evlilik ve annelik kurumlarının dönüşümü gibi pek çok konuda özel çalışma biçimleri ve yöntemleri aramaya sevk etmiştir. 1920’li yıllarda Bolşeviklerin ülkenin sosyo-politik yaşamına kadınları dahil etme yönündeki devlet politikası ele alınmıştır. Aynı zamanda göçebeler için “mobil çadırlar” kurulması kararlaştırılmış, daha sonra bunlara Kızıl yurtlar adı verilmiştir. Bu çalışmada, Kazakistan’daki Kızıl yurtlar politikasının göçebe yaşam bölge koşullarında uygulanış biçimi ele alınmıştır. Kızıl yurtların faaliyetleri, görevleri ve niteliği analiz edilerek Kazakistan’da yeni bir sosyalist toplumun inşasındaki rollerine dikkat çekilmiştir.References
- Abilova, Abisheva, Vilenskiy, Romanov, Sotsialisticheskoye Stroitelstvo V Kazakhstane V Vosstanovitelnyy Period (1921-1925 G), Sbornik Dokumentov İ Materialov, Izdatel'stvo Akademii Nauk Kazakhskoy SSR, Almatı, 1962. Bochkaryova, İrina; Lisenko, Yulya, «Natsionalnyy Vopros» İ Stanovlenie Sovetskoy Vlasti V Turkestane (1917–1921 Gg.), Vestnik Tomskogo Gosudarstvennogo Universiteta, Tomsk, № 429, 2018. Kaziev, Sattar, Osnovnye Napravleniya Natsionalnoy Politiki Sovetskogo Gosudarstva V Kazakhstane (1920–1929 Gg.), Vestnik Tomskogo Gosudarstvennogo Universiteta, Moskova, C.5, S.3, 2014. Kundakbaeva, Zhanat, Modernizatsiya Ranney Sovetskoy Epokhi V Sud'bakh Zhenshchin Kazakhstana, 1920-1930 Gody, Kazak Universiteti, Almatı, 2017. Lenin, Vladimir, Polnoe Sobranie Sochineniy. T. 30, İzdatelstvo Politicheskoy Literatury, Moskva, 1973. Michaels, Paula, Curative Powers: Medicine And Empire İn Stalin's Central Asia, University Of Pittsburgh Press, Pittsburgh, 2003. Nuhrat, Antonina, Yurty Kochevki. K Rabote Zhenskih Krasnykh Yurt, Tsentrizdat, Moskova, 1929, S.10–11. Ramsay, Rebekah, Nomadic Hearths Of Soviet Culture: ‘’Women's Red Yurt’’ Campaigns İn Kazakhstan, 1925-1935, Europe-Asia Studies, C.73, S.10, 2021. Talskaya, Olga, Rossiya V Sredney Azii: İdeologiya İ Politika (Konets XIX – Nachalo XX Veka), Pod Obshchey Redaktsiey K.M. Andersona, Akvilon, Moskova, 2018. Yusupov, Erkin, Perekhod K Sotsializmu, Minuya Kapitalizm, Nauka, Moskva, 1987. Arşiv belgeler. Ekim Devrimi Merkez Devlet Arşivi (Tsgaor SSSR), Fon 6983, Envanter 1, Dosya 24, Sayfa6. Kazakistan Marksizm-Leninizm Enstitüsü Şubesi Arşivi, Fon 139, Envanter 1, Dosya 1264, Yaprak 34. Kazakistan Marksizm-Leninizm Enstitüsü Şubesi Arşivi, Fon 139, Envanter 1, Dosya 1264, Yapraklar 35-36
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.