Tel: +998903350930
Search

Том 2 № 1 (2026)
II. ERKIN VOHIDOV O‘QISHLARI

Articles

O‘ZBEK TILIDA MUROJAAT BIRLIKLARINING GENDER XUSUSIYATI

DOI 10.63294/afucon/vol2iss1/518 Google Scholar Google Scholar Страницы 330-334

Опубликован 2026-02-02

Авторы
Gulmira Yuldasheva
Организация
Alfraganus University image/svg+xml
PDF (узбекский)

Аннотация

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi murojaat birliklarining pragmatik va gender xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda murojaat birliklarining nutqiy muloqot jarayonidagi o‘rni, ularning ijtimoiy munosabatlar, hurmat darajasi, nutq etiketi va kommunikativ vaziyat bilan bog‘liqligi yoritilgan. Murojaat shakllari orqali so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasidagi ijtimoiy masofa, yaqinlik darajasi hamda munosabat ifodalanishi ko‘rsatib beriladi. Maqolada erkak va ayol shaxslarga nisbatan qo‘llaniladigan murojaat birliklarining semantik, stilistik va pragmatik farqlari tahlil qilinib, ularning gender stereotiplari bilan bog‘liq jihatlari ochib berilgan. Erkaklarga murojaat qilishda ko‘proq ijtimoiy mavqe, kasbiy maqom va rasmiylikni bildiruvchi birliklar (ustoz, domla, rahbar, professor), ayollarga murojaatda esa muloyimlik, samimiylik va hissiy yaqinlikni ifodalovchi shakllar (opa, ona, ayajon, opajon, muallima) ustunligi aniqlangan. Shuningdek, zamonaviy nutq amaliyotida gender neytral murojaat birliklarining qo‘llanishi va ularning kommunikativ tenglikni ta’minlashdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari murojaat birliklari o‘zbek tilining ijtimoiy-madaniy va pragmatik imkoniyatlarini namoyon etuvchi muhim lingvistik vosita ekanini ko‘rsatadi.

Библиографические ссылки

  1. Holmes J. Gender and Language. – London: Routledge, 2013. – 285 p
  2. Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi nazariy masalalari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2012. – 240 b
  3. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘atida pragmatik ma’no. – Toshkent: O‘zbekiston, 2006. – 198 b
  4. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: Fan, 2008. – 176 b
  5. Talbot M. Language and Gender. – Cambridge: Polity Press, 2010. – 220 p
  6. Botirova, S. I. (2024). AESTHETIC PERCEPTION AND GENRE HARMONY. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 5(05), 80- 85
  7. Botirova, S. I. (2024). LANDSCAPE IN SHORT ART. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 5(06), 38-44
  8. Isamiddinovna, B. S. THE STREAM-OF-CONSCIOUSNESS TECHNIQUE IN NONTRADITIONAL NOVELLAS: NEW STYLISTIC EXPLORATIONS IN UZBEK LITERATURE
  9. Botirova, S. (2025, November). AKADEMIK LITSEYDA O'ZBEK TILI O 'QITISHNING AN'ANAVIY VA ZAMONAVIY USULLARI. In Conferences (Vol. 1, No. 01)
  10. Ibragimova, D. I. TERMINOLOGY OF HISTORICAL PROSE AND THE GENRE ISSUE IN UZBEK LITERARY STUDIES
  11. IBRAGIMOVA, D. ISAJON SULTONNING “ROBIYA BALXIY” QISSASIDA TARIXGA YONDASHUV TAMOYILLARI. FILOLOGIYA VA PEDAGOGIKA, 78
  12. Isoxonovich, M. X. (2022). Middle Ages Movarounnahr Rulers in the Views OF Researchers. European Journal of Innovation in Nonformal Education, 2(6), 134-136
  13. Xujayev, M. I. (2018). THE COVERAGE OF THE PROBLEM OF NATIONALARITY AND ITS ROLE ON THE PRESENT DAY IN AHMAD ZAKI VALADI''S WORK. Мировая наука, (6 (15)), 61-63
  14. Хужаев, М. И. (2018). АҲМАД ЗАКИ ВАЛИДИЙНИНГ ДИНИЙ- ФАЛСАФИЙ МЕРОСИНИНГ ИЛДИЗЛАРИ. In Инновационные подходы в современной науке (pp. 177-182)
  15. Khujaev, M. (2024). AHMED ZAKI: ON THE IDEAS OF THE PHILOSOPHY OF HISTORY. Экономика и социум, (1 (116)), 235-239

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.