SAIDIDDIN AL-FARGʻONIY VA YUSUF XOS HOJIB QARASHLARIDA RUHIY KAMOLOT MASALASI
Abstract
Mazkur ilmiy maqola Sharq falsafiy tafakkurida ruhiy kamolot konsepsiyasining o‘ziga xos jihatlarini Saididdin al-Fargʻoniy va Yusuf Xos Xojibning qarashlari asosida falsafiy-nazariy tahlil qilinadi. Tadqiqotda ruhiy kamolot tushunchasi ikki asosiy yo‘nalishda — tasavvufiy-maʼrifiy (al-Fargʻoniy) va axloqiy-siyosiy (Yusuf Xos Xojib) nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, al-Fargʻoniy ruhiy kamolotni metafizik birlik – “vahdat alvujud” kontsepsiyasi orqali talqin qilsa, Yusuf Xos Xojib bu jarayonni ijtimoiy masʼuliyat, adolat, aql va donolik orqali amalga oshadigan insoniy barkamollik sifatida izohlaydi. Ularning qarashlari hozirgi kunda shaxs tarbiyasi, axloqiy yetuklik va ijtimoiy uyg‘unlikni ta’minlashda katta nazariy va amaliy ahamiyatga ega ekanligi isbotlanadi. Ushbu maqola Sharq falsafiy merosidagi maʼnaviymaʼrifiy qadriyatlarning zamonaviy jamiyat kontekstida qayta talqin etilishiga xizmat qiladi.References
- Chittick, W. C. (1998). The Self-Disclosure of God: Principles of Ibn al- ʿArabī's Cosmology. State University of New York Press
- Dankoff, R. (1983). Yusuf Khass Hajib’s Wisdom of Royal Glory: Qutadghu Bilig. Chicago: University of Chicago Press
- Al-Farghānī, S. (13th c.). Mashāriq al-Darārī. Manuscript and commentary tradition in Ibn al-ʿArabī school
- Dankoff, R. (1983). Wisdom of Royal Glory: Qutadghu Bilig. Chicago: University of Chicago Press
- Nasr, S. H. (2006). Islamic Science: An Illustrated Study. World Wisdom. Kalin, I. (2010). Knowledge in Later Islamic Philosophy. Oxford University Press
- Izutsu, T. (1984). Sufism and Taoism: A Comparative Study of Key Philosophical Concepts. University of California Press
- Ismail, F. (2020). “Qutadg‘u Biligda siyosiy liderlik falsafasi.” Falsafa va zamon, 45, 299–312
- Kamolov, N. (2021). “Sharq falsafasida ruh va ma’naviyat konsepsiyasi: tanqidiy tahlil”. Sharq falsafasi jurnali, 4, 115–127
- Nasr, S. H. (2006). Islamic Science: An Illustrated Study. World Wisdom
- Dankoff, R. (1983). Yusuf Khass Hajib’s Wisdom of Royal Glory: Qutadghu Bilig. Chicago: University of Chicago Press
- Ismail, F. (2020). “Ruhiy kamolotning Sharq falsafasida o‘rni” Journal of Islamic Studies, 45, 299–312
- Khamzaeva, N. (2018). “Ruhiy Kamolot: Saididdin al-Fargʻoniy va Yusuf Xos Xojib Qarashlari” Philosophical Studies, 13(4), 210–220
- Yuzbashian, L. (2015). “Falsafiy Kamolot: Ibn al-‘Arabiy va Xos Xojibning Ilmiy Yondashuvlari” Studies in Eastern Philosophy, 29, 145–157
- Dankoff, R. (1983). Wisdom of Royal Glory (Qutadghu Bilig). Chicago: University of Chicago Press
- Fazlur Rahman (1982). Islam and Modernity: Transformation of an Intellectual Tradition. Chicago University Press
- Kalin, I. (2010). Knowledge in Later Islamic Philosophy: Mullā Ṣadrā on Existence, Intellect, and Intuition. Oxford University Press
- William C. Chittick, Farghānī on the Muhammadan Reality Farghānī sobre a realidade Muhammadiana Horizonte, Belo Horizonte, v. 21, n. 64, e216403, jan./abr. 2023 – ISSN 2175-5841 DOI – 10.5752/P.2175-5841. 2023v21n64e216403
- Khamzaeva, N. (2018). “Saididdin al-Farg‘oniy tasavvufi tafakkurida ruhiy kamolot” Sharq falsafasi va jamiyat, 13, 210–220
- Kılıç, M. E. (2015). Tasavvufun Kalbi: Vahdet-i Vücud. Istanbul: İnsan Yayınları
- Chittick, W. C. (2007). Science of the Cosmos, Science of the Soul. Oneworld Publications. Izutsu, T. (1983). Sufism and Taoism: A Comparative Study of Key Philosophical Concepts. University of California Press
Downloads
Download data is not yet available.